کلاچ مخروطی

این کلاچ  از دو سطح مخروطی برای انتقال گشتاور همراه با اصطکاک استفاده می کند. بر روی شافت موتور دو زائده نری و مادگی وجود دارد که نری بر روی هزارخاری شفت کلاچ سوار می شود و  دارای سطح اصطکاکی بر روی قسمت مخروطی خود است. به دلیل سطح تماس بالا بین نری و مادگی این گیربکس توان انتقال گشتاور زیادی را بین موتور و گیربکس دارد.

مخروط مادگی 

در سمت فلایویل نصب می شود و همرا آن می چرخد. قسمت داخلی آن به صورت مخروطی است.

مخروط نری

بر روی شفت گیربکس نصب می شود. سطح بیرونی آن مخروطی است و بر روی سطح بیرونی آن، لنت نصب می شود.

طرز کار

در حالت درگیری، با رها کردن پدال قسمت نری درون مادگی قرار می گیرد و فشار فنر در پشت تری درگیری این دو قطعه راتضمین می کند.در حالت آزاد با فشردن کلاچ، فنر به عقب بر می گردد و نری از مادگی جدا می شود.


کلاچ مخروطی

مزایا

به علت اینکه نیروی عمودی وارد بر مخروط ها از نیروی محوری آنها بیشتر است امکان انتقال گشتاور های بالا را دارد

معایب

  • در زوایای کم مخروطها زیر (20 درجه) درگیری بین آنها کاهش می یابد.
  • با کاهش قطر لنت ها جابجایی محوری نری درون مادگی به شدت افزایش پیدا می کند

به خاطر همین معایب، امروزه این نوع بیشتر در مکانیزم های کمکی انتقال قدرت کاربرد دارد.


کلاچ  گریز از مرکز یا سانتریفیوژی

قدمت این کلاچ به قرن نوزدهم بر روی لوکوموتیو ها بر می گردد. در این نوع برای در گیر نگه داشتن کلاچ از نیروی گریز از مرکز به جای نیروی فنر استفاده می شود. این حالت به طور اتومات با دور موتور عمل می کند به همین علت احتیاج به پدال کلاچ وجود ندارد. یکی از نرمترین نوع کلاچ ها به حساب می آید زیرا بار را به تدریج با موتور درگیرمی کند و به موتور اجازه می دهد تا قبل از تحمل بارهای مختلف ، به حد مطلوب گشتاور خود برسد.

به همین دلیل از کلاچ گریز از مرکز در موتورهای سواری و اسکوتر کوچک  استفاده می شود. در این نوع شافت محرک موتورهای کوچک تنها پس از دستیابی به RPM کافی با شافت متحرک درگیر  می شوند و همچنین در هنگام بلند شدن پای راننده از شتاب دهنده از کار می افتند.

از دیگر کاربرد های این نوع، ماشین چمن زنی و اره برقی است که اجازه می دهد تا موتور توان کافی قبل از زیر بار رفتن را داشته باشد و با رها کردن گاز توسط کاربر عدم درگیری به راحتی اتفاق بیفتد.


کلاچ گریز از مرکز

طرز کار

عملکرد کلاچ گریز از مرکز دقیقاً بر اساس تولید نیروی گریز از مرکز است. به طور خاص ، شافت چرخان به میل لنگ موتور متصل شده و در مرکز کلاچ قرار می گیرد. پوشش یا  محفظه بیرونی بصورت هم مرکز قرار گرفته و به شافت متحرک متصل است.  با افزایش دور موتور ، سرعت چرخش شافت محرک افزایش می یابد ، در این حالت کفشک هایی که در قسمت داخلی نصب شده ،مجبور می شوند تا کشیده شده و به دیواره داخلی درام یا پوسته برسند. هم قسمت داخلی درام و هم قسمت بیرونی کفشک از مواد با اصطکاک بالا (لنت)ساخته شده است. بنابراین می توانند مثل ترمز ها درگیری مناسب داشته باشد. با این حال ، این موضوع همچنین باعث می شود که درجه حرارت زیادی هنگامی که عملکرد درگیری / قطع کردن بیشتری مورد نظر است، تولید شود.

به محض افت دوباره دور موتور ، کلاچ بلافاصله از کار می افتد بنابراین شافت متحرک دیگر انرژی حرکتی چرخشی را دریافت نمی کند. این موضوع به جلوگیری از متوقف شدن موتور در هنگام بیش باری (گشتاور بالا) کمک می کند ، همچنین باعث می شود عملکرد کلی هم برای سیستم و هم برای کاربر ایمن باشد.

کلاچ های گریز از مرکز می توانند دارای دو ، سه ، چهار ، پنج یا حتی شش کفشک باشند که از موقعیت متقارنی بر روی شافت محرک پیروی می کنند. با استفاده از فنر فرایند باز و بسته شدن کفشک ها را می توان کنترل کرد .بدین منظور از فنرهای با سختی و طول متفاوت استفاده می شود تا در محدوده بهینه از گشتاور درگیری کلاچ به خوبی انجام بگیرد.

مزایا

  • نرمی و راحتی استفاده به دلیل مکانیزم ساده
  • اطمینان بالا به دلیل درگیری و جدایش راحتر 
  • قیمت پایین تر
  • کارای و تاثیر بالا براساس نوع موتور

معایب

  • تولید حرارت بالا به دلایلی که گفته شد
  • نیاز به دقت مونتاژ بالا. اگر در این موضوع دقت نشود عمر کلاچ به شدت افت می کند. این نکته را نیز بایستی مد نطر قرار داد که عمر این کلاچ ها حتی با رعایت دقیق شرایط مونتاژ بیش از 5 سال نیست.
  • حساسیت به گرد و غبار
  • هدر رفت همیشگی مقداری از انرژی به دلیل لغزش کفشک ها با محفظه


کلاچ نیمه سانتریفیوژ

در این نوع از نیروی گریز از مرکز بعلاوه نیروی فنر استفاده می شود. در موتورهای پرقدرت و موتورهای اتومبیلرانی که در آن از کار انداختن کلاچ نیاز به نیروی قابل توجه دارد استفاده می شود. مقداری از نیرو توسط فنرهای کلاچ منتقل می شود و با انجام عمل گریز از مرکز حاصل از وزنه اضافی در سیستم عمل درگیری ادامه پیدا می کند.


نیمه سانتریفیوژ
طرز کار

در دورهای پایین موتور، نیروی فنر، کلاچ را در گیر نگه می دارد در این حالت اهرم های وزنه هیچ نیروی روی صفحه دیسک ندارند. در دور بالا موتور، وزنه ها نیز وارد عمل شده و به صفحه فشار وارد می کنند تا عمل درگیری را تقویت کنند. با افت دور موتور به دلیل کم شدن نیروی گریز از مرکز بار وزنه ها از روی صفحه دیسک برداشته می شود و تنها فنر ها عمل در گیری را انجام می دهند.

مزایا

  • کارکرد نرم
  • استفاده از فنر با سفتی کمتر

معایب

  • نیروی گریز از مرکز تنها در دور بالا کار می کند.

استفاده از این محتوا با ذکر منبع و لینک مستقیم به مقاله مجاز است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فارسی