پدیده یا اثر بالونی شدن چیست؟

 پدیده یا اثر بالونی شدن وقتی اتفاق می افتد که پمپ ها روشن بوده و گل حفاری به درون سازند وارد می شود و وقتی پمپ خاموش می شود این گل به درون چاه باز می گردد. در مورد توضیح علت این پدیده موارد زیر ذکر شده اند:

  1. باد کردن شیل 
  2. باز و بسته شدن شکاف ها
  3. تراکم پذیری سیال حفاری

مکانیزم

وقتی پمپ روشن است، چگالی معادل گل حفاری (ECD) از فشار شکست سازند فراتر رفته و شکاف های ریزی در دیواره چاه ایجاد می شود و گل حفاری وارد سازند می شود.این شکاف های ریز می توانند بزرگتر شده  و به مرور حجم گل ورودی به سازند بیشتر می شود(loss).(این فشار در حدی نیست که باعث شکست دائمی سازند شود).

 

شکاف های ریز باعث هدر رفت شدید و یا هدر رفت کامل گل حفاری (total loss) نمی شوند.

 

وقتی پمپ خاموش می شود، چگالی معادل گل حفاری (ECD) کاهش یافته و شکافهای ریز بسته می شوند در این حالت گل وارد شده به سازند به چاه بر می گردد.

پدیده یا اثر بالونی شدن نه تنها در ناحیه کفشک لوله جداری، بلکه در سازند های ضعیف نیز می تواند اتفاق بیفتد.  بعضی مواقع همراه گل ورودی از سازند به چاه گاز و آب نیز می تواند باشد که خود را در گل برگشتی از چاه به صورت پیک گاز و گل مخلوط شده با آب سازند نشان می دهد.

 

تفاوت kick و بالونی شدن
تشخیص اثر بالونی شدن

به دلیل اینکه رفتار چاه در زمان وقوع این پدیده شبیه ضربه یا سریز چاه (kick) است، تشخیص آن ساده نیست.

 

موارد زیر می تواند در تشخیص اثر بالونی شدن بکار رود:

  • هدر رفت گل حفاری

بایستی در زمانی که پمپ روشن است هدر رفت گل داشته باشیم و در زمان پمپ خاموش بازگشت گل

 

  • بازگشت گل در زمان پمپ خاموش و کم شدن این حجم گل برگشتی با گذشت زمان

با انتقال گل برگشتی به مخزن پیمایش (trip tank)، می توان میزان گل برگشتی را دقیق بررسی کرد. همانطور که گفته شد نکته مهم در تشخیص پدیده بالونی شدن این است که بعد از خاموش شدن پمپ میزان گل برگشتی به مرور کاهش یابد در غیر این صورت بحث کنترل چاه مطرح می شود.

 

  • هر چقدر هدر رفت بیشتر باشد بایستی در زمان پمپ خاموش حجم گل برگشتی بیشتر باشد و زمان بیشتری تا ایستا شدن چاه زمان خواهد برد.

 

  • گل برگشتی می تواند گاز و آب سازند همراه خود داشته باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *