شاید بتوان گفت یکی از فراگیرترین ابزارها در نزد صنعتگران پیچ گوشتی ها هستند. بر همین اساس بنا به نیاز، انواع پیچ گوشتی در طی سالیان، توسعه داده شدند که در صنایع مختلف از چوب تا هوافضا بکار برده می شوند. 

پیچ گوشتی چیست؟
پیچ گوشتی ابزاری است که به وسیله آن پیچ ها (screw) باز و بسته می شود.
اولین سوال، تفاوت چیزی که ما در فارسی به عنوان پیچ میشناسیم (screw vs bolt)؟

درواقع در screw محل اعمال گشتاور روی آن قرار دارد. screw معمولا درون قطعه پیچیده میشود پس بنابراین نیاز هست که سر آن بزرگتر از سطح آن باشد.البته استثناهای هم وجود دارد که موضوع بحث ما نیست.


انواع اسکرو

bolt در واقع یک نوع screw است که داخل مهره هم اندازه خود پیچیده میشود. سر آن نسبت به شفت که رزوه شده در بیشتر مواقع بزرگتر است. و اما تفاوت عمده هم همانطور که بایستی متوجه شده باشید screw ها سر خود هستند، در حالی که bolt ها احتیاج به مهره دارند.


پیچ و مهره
bolt & nut

چیزی که در نگاه اول بین انواع پیچ گوشتی مشهود است و مهمترین تفاوت را ایجاد می کند، شکل سر پیچ گوشتی است و بعد اندازه آن.

پیچ گوشتی تخت یا slot

این پیچ گوشتی براساس شکل سر اتصال هم بند پیچ که شکافدار است طراحی شده است و با قرارگرفتن در آن امکان پیچاندن رو فراهم می آورد. همه ما این نوع را دیدیم و اولین نوع پیچ گوشتی است که ساخته شده است و در اکثر اتصالات غیر دائمی دیده می شود.

مهمترین مزیت آن سادگی است و کاربرد آن در جاهای است که احتیاج به گشتاور کمی وجود دارد و یا منبع قدرت جهت چرخاندن پیچ گوشتی نیروی انسانی و به صورت دستی است.(البته نوع گشتاور بالا hi torque نیز از این پیچ گوشتی وجود دارد)


 

پیچ گوشتی تخت
پیچ گوشتی تخت
پیچ گوشتی چهارسو یا بعلاوه double slot

در این نوع اضافه شدن یک زائده،امکان کنترل بیشتر و همچنین باعث سر خوردن کمتر می شود. این مدل تقریبا منسوخ  و با مدل های جدیدتر frearson و phillips جایگزین شده است. اما هنوز به صورت عام برای تمام مدل ها چهارسو گفته می شود.

پیچ گوشتی های صلیبی

از نظر ظاهری شبیه انواع پیچ گوشتی های چهارسو هستند، اما شکاف های پیچ و لبه پیچ گوشتی تا انتها ادامه ندارند و به بیانی گوشه های سر پیچ گوشتی دارای عقب نشینی است.شش حالت کلی را می توان برای این نوع در نظر گرفت:

  1. frearson
  2. phillips
  3. pozidriv
  4. supadriv
  5. phllipsΙΙ
  6. mortorq
phillips vs frearson
چهارسو
مدل قدیمی چهارسو
پیچ گوشتی frearson

این مدل توسط استاندارد ANSI Ι در انواع پیچ گوشتی مشخص می شود. این پیچ گوشتی در قرن 19 توسط شخصی به همین نام ساخته شد. نوک تیز و  لبه ها باعث می شود که گشتاور بیشتری را بتوان اعمال کرد.

پیچ گوشتی phillips

این مدل توسط استاندارد ANSI ΙΙ  مشخص می شود. اولین بار توسط شخصی به نام  تامپسون ساخته شد، اما چون نتوانست کارخانه آن را راه اندازی کند، طرح خود را به تاجری به نام فیلیپس فروخت و او کارخانه ساخت این نوع پیچ گوشتی را راه اندازی کرد.

این مدل برای حل کردن چندین مشکل در شکاف پیچ ها توسعه داده شد:

  1. پتانسیل سر خوردن پیچ گوشتی در شکاف پیچ ها
  2. نیاز به تراز بودن دقیق جهت جلوگیری از سر خوردگی و آسیب به سطوح مجاور پیچ
  3. حل مشکل به کار بردن پیچ گوشتی با دستگاه های اعمال نیرو مثل آچار های بادی ، برقی…

این مدل با حرف PH همراه با کد اندازه 0000و000و00و0و1و2و3و4 نامگذاری می شود.

پیچ گوشتی pozidriv

این مدل توسط استاندارد ANSI ΙA  مشخص می شود، مدل بهبود یافته و اصلاح شده phillips  محسوب می شود و باز در آن سعی شده تا اعمال گشتاور بیشتر و درگیری بهتر پیچ گوشتی در نظر گرفته شود. ترتیب نامگذاری آن حروف PZ همرا ه با کد های اندازه 0و1و2و3و4و5 است.این پیچ گوشتی با کنگره های شعاعی که زاویه 45 درجه نسبت به لبه های ضربدری اصلی دارند از مدل  phillips متمایز می شود.

pozidriv vs phillips
تفاوت دو مدل PH vs PZ

پیچ گوشتی supadriv

بسیار شبیه به پیچ گوشتی و پیچ  pozidriv است و معمولا هم بجای یکدیگر قابل استفاده است و تنها تفاوت بین این دو پیچ گوشتی این است که نوع supadriv امکان یک زاویه کم بین پیچ گوشتی و پیچ را فراهم می کند.

پیچ گوشتی phllipsΙΙ

 لبه ها در این مدل با نوع phillips سازگار است، اما دنده افقی 45 بین لبه های اصلی وجود دارد که باعث درگیری بیشتر بین پیچ و پیچ گوشتی می شود.

 

پیچ گوشتی phllipsΙΙ

پیچ گوشتی mortorq

این مدل هم توسط شرکت فیلیپس برای صنایع هوافضا و خودروسازی توسعه داده شد. مزایای این نوع از پیچ سبکی، پیچیدگی کم ، قدرت بالا و درگیری کامل یپچ با پیچ گوشتی است.

پیچ گوشتی mortorq

البته مدل های بیشتری از پیچ و پیچ گوشتی صلیبی وجود دارد و کشورها مختلف بنا به نیاز و استاندارد های خاص خود آنها را توسعه داده اند که پرداختن به تمام آنها از حوصله این بحث خارج است و ما در اینجا تنها سعی کردیم براساس فراگیری و اهمیت،آنها را معرفی کنیم در قسمتهای بعد مدل های دیگری از انواع پیچ گوشتی را،خدمت شما معرفی می کنیم و به مرور مباحث پیشرفته تری را مطرح خواهیم کرد.

انواع پیچ گوشتی و پیچ های مربوط به آن (قسمت دوم)

 

 

استفاده از این محتوا با ذکر منبع و لینک مستقیم به مقاله مجاز است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *