خواص فیزیکی موجود در نفت خام ، توسط ساختمان شیمیایی آن کنترل می شود. که شامل رنگ (Color)، گرانروی (Viscosity)، نقطه ریزش (Pour point)، چگالی (Density) و قابلیت تراکم پذیری نفت (Comprehensibility) می شود.

 

رنگ: (Color)
نفت به رنگ های مختلف از جمله زرد، سبز، قهوه ای، قهوه ای تیره و یا سیاه دیده میشود. نفت های پارافینی معمولا دارای رنگ روشن تا قهوه ای در نور عبوری و به رنگ سبز در نور انعکاسی اند. نفت های آسفالتیک غالبا قهوه ای تا سیاه هستند که به عنوان نفت سیاه (Black oil) شناخته می شوند. هیدروکربن ها وقتی در معرض تابش اشعه ماوراءبنفش قرار گیرند تحریک می شوند و از خود خاصیت فلورسانس نشان می دهند. رنگ فلورسانس ساطع شده با نوع نفت تغییر می کند.
رنگ نفت خام به مواد هیدروکربنی بستگی دارد، هرچه نفت تیره تر باشد، سنگین تر است.

 


رنگ نفت خام
رنگ نفت خام

گرانروی: (Viscosity)
ویسکوزیته یا گرانروی، اصطکاک درونی یک سیال است که در مقابل جریان یافتن آن سیال مقاومت می کند. گرانروی پارامتر مهمی است که برای پیش بینی جریان سیال در مخزن و در سطح نیاز است. (ویسکوزیته نفت خام اگر بیشتر باشد، استخراج و انتقال آن مشکل تر می شود.) گرانروی نفت به دانسیته یا تعداد اتم های کربن و همچنین به گازهای حل شده در آن بستگی دارد. هرچه تعداد اتم های کربن نفت زیادتر شود، گرانروی آن بالاتر می رود و هرچه میزان گاز حل شده در نفت بیشتر شود، گرانروی آن کمتر می شود.
گرانروی نفت، دامنه بسیار وسیعی دارد و به طور معمول بین 0.2 تا 50 سانتی پوآز است. بعضی از نفت های خام با گرانروی بسیار بالا قادر نیستند که در خطوط لوله پمپاژ شوند (مثل نفت خام Boscan در ونزوئلا).
نفت خام در سطح زمین گرانروی بالاتری نسبت به وقتی که در زیر زمین است نشان می دهد. (به دلیل از دست دادن گاز) بر خلاف گازها، گرانروی مایع با افزایش حرارت، کاهش می یابد، به صورتی که مولکول ها بیشتر به صورت مجزا حرکت میکنند و اصطکاک درونی شان کاهش می یابد. مثل گازها، گرانروی نفت، با افزایش فشار تا رسیدن به نقطه جوش، افزایش می یابد. زیر نقطه جوش، موقعی که گاز محلول آزاد می شود، گرانروی نفت افزایش می یابد چون گاز از نفت جدا می شود.

 


گرانروی نفت
گرانروی نفت

نقطه ریزش: (Pour point)
یکی دیگر از خواص فیزیکی موجود در نفت خام نقطه ریزش است که راهنمای خوب برای تعیین گرانروی است. نقطه ریزش یک نفت کمترین دمایی است که نفت می تواند تحت شرایط استاندارد جریان پیدا کند. نقطه ریزش برای نفت خام با محتویات واکسی پارافینیک بالا در حدودͦ 40 سانتیگراد است. نقطه ریزش برای نفت ها سبک خاور میانه و آفریقا به ͦ   26- هم می رسد که پمپاژ آن را حتی در شرایط سرد قطبی نیز امکان پذیر می کند.
نفت های خام با نقطه ریزش بالا به علت محتوی واکس زیاد، ظاهری درخشنده دارند، این نوع نفت ها ممکن است محتوای واکس خود را در طی مهاجرت رسوب دهند و به تدریج سبکتر شوند.  نقطه ریزش ارتباط مستقیم با گرانروی دارد.

 


نقطه ریزش
نقطه ریزش

چگالی: (Density)

چگالی نفت در سطح، بوسیله قرار دادن نمونه در یک تنگ استوانه ای با استفاده از یک هیدرومتر اندازه گرفته می شود. چگالی نفت معمولا در واحد API که بوسیله موسسه نفت آمریکا (American Petroleum Institute) تعریف شده، بیان می گردد:

عدد API
عدد API

API نمونه نفت خام تحت تاثیر درجه حرارت است، چون انبساط حرارتی مایعات هیدروکربنی، به خصوص برای بیشتر نفت های فرار مهم می باشد. بنابراین ثبت درجه حرارتی در نمونه ای که اندازه گرفته می شود، مهم است.
هرچه عدد API کوچکتر شود، نفت سنگین تر می شود و بالعکس.


ارتباط بین چگالی و درجه API
ارتباط بین چگالی و درجه API

این نکته قابل توجه است که درجه API نسبت معکوس با چگالی دارد. نفت های درجه API بالا تا حدود 40 را دارند که معدل با وزن مخصوص 0.82 است. در حالیکه نفت های سنگین دارای API پایین می باشند. معمولا نفت های سنگین، نفت هایی می باشند که دارای API کمتر از 25 هستند که معادل با وزن مخصوص 0.9 است. وقتی که درجه API نفت به 10 درجه برسد، دارای وزن مخصوص 1 است که همان چگالی آب شیرین می باشد. بنابراین نفت سنگین تر از 10 درجه API، چگال تر از آب است، هرچند که اغلب نفت ها از آب سبک ترند.
به طور کلی نفت های با API بیشتر از 30 درجه به عنوان نفت سبک، با API 30 تا 22 درجه به عنوان نفت متوسط و با API کمتر از 22 درجه به عنوان نفت سنگین در نظر گرفته می شوند.
نفت خام لزوما فقط هیدروکربن مایعی که ممکن است از یک مخزن زیرزمینی تولید شود، نیست. غالبا همراه با تولید گاز طبیعی، یک هیدروکربن سبک و روشن با API بالا بدست می آید که نفت میعانی (Condensate) نامیده می شود. نفت میعانی، شامل گازهای هیدروکربنی سنگین است که در شرایط فشار و دمای مخزن به صورت گاز فازی وجود دارند. وقتی که این گازها به سطح می رسند میعان یافته و به شکل فاز مایع در می آیند و به همین دلیل آن را نفت مایع می نامند.

 

قابلیت تراکم پذیری نفت: (Comprehensibility)
قابلیت تراکم پذیری نفت از دیگر خواص فیزیکی موجود در نفت خام ، بستگی به مقدار گاز حل شده در آن دارد. نفت های با قابلیت تراکم کم که مقدار گاز محلول کمی دارند، در هنگام تولید فشار آنها به زودی پایین می آید.


استفاده از این محتوا با ذکر منبع و لینک مستقیم به مقاله مجاز است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *